Een orchidee is een van de populairste kamerplanten in Nederland, en dat is niet voor niets. De plant heeft prachtige bloemen en past in bijna elk interieur. Toch horen veel mensen dat de plant lastig te verzorgen zou zijn. Dat klopt niet helemaal. Met wat basiskennis gaat het eigenlijk heel goed. Dit zijn de dingen die je moet weten om van jouw plant een succes te maken.
De juiste plek voor je plant
Orchideeën komen van nature voor in tropische gebieden, waar ze groeien in de schaduw van bomen. Ze zijn gewend aan indirect licht. Een vensterbank op het noorden of oosten is daarom vaak de beste plek. Direct zonlicht brandt de bladeren, waardoor gele vlekken ontstaan. Een plek op een meter of twee van een raam op het zuiden werkt ook goed. De temperatuur mag niet te sterk schommelen. Orchideeën houden van een stabiele omgeving tussen de 18 en 25 graden. Een koude tocht of een warmtebron vlakbij is niet goed voor de plant.
Water geven zonder te overdrijven
Te veel water is de meest gemaakte fout bij de verzorging van deze plant. De wortels van een phalaenopsis, de meest verkochte soort, hebben lucht nodig. Als de wortels constant nat staan, gaan ze rotten. Het beste is om de plant één keer per week goed water te geven en daarna te laten uitlekken. Laat het water niet in de buitenpot staan. Gebruik water op kamertemperatuur, want koud water is een schok voor de wortels. Orchideeën houden niet van kalk, dus regenwater of gefilterd water heeft de voorkeur. Kijk ook altijd even naar de wortels: zijn ze groen of zilvergrijs? Dan heeft de plant voldoende water. Zijn ze wit of gerimpeld? Dan is het tijd om te gieten.
Na de bloei: knippen en opnieuw beginnen
Veel mensen gooien hun plant weg als de bloemen eraf vallen. Dat is zonde, want een orchidee kan jarenlang bloeien als je hem goed verzorgt. Nadat de laatste bloem is gevallen, knip je de bloemsteel boven het derde oog, dat zijn de kleine knobbeltjes op de steel. Vanuit dat oog kan een nieuwe tak groeien met nieuwe knoppen. Gebruik altijd een schoon en scherp mes of schaar om te knippen, zodat je geen bacteriën overbrengt. Na de bloei heeft de plant een rustperiode nodig. Zet hem iets koeler, rond de 16 graden, en geef minder water. Na een paar weken verschijnt er vaak een nieuwe bloemsteel. Verpotten doe je het beste elke twee jaar, in speciaal orchideeënpotgrond met veel luchtdoorlating.
Bemesting en veelgemaakte fouten
Tussen de bloeifasen door heeft de plant een beetje voeding nodig. Gebruik een speciale orchideeënmest, die bevat de juiste voedingsstoffen in de juiste verhouding. Geef de mest eens per twee weken tijdens de groeiperiode, en stop daarmee als de plant rust houdt. Een veelgemaakte fout is te veel mesten, waardoor de wortels schade oplopen. Een andere valkuil is de plant in een te kleine of juist te grote pot zetten. De pot moet precies groot genoeg zijn zodat de wortels er krap in zitten. Te veel ruimte zorgt ervoor dat het water lang blijft staan en de wortels nat blijven. Let ook op ongedierte zoals spint of schildluis. Die zijn klein maar kunnen de plant snel beschadigen. Veeg de bladeren af met een vochtig doekje, dan blijven ze gezond en kun je ook meteen zien of er iets mis is.
Veelgestelde vragen
Waarom vallen de bloemen van mijn orchidee af?
Het afvallen van bloemen is normaal als de bloeiperiode voorbij is. Een orchidee bloeit gemiddeld twee tot drie maanden. Vallen de bloemen eerder af, dan kan dat komen door tocht, een te koude plek, te weinig licht of te veel of te weinig water. Controleer de plek en de verzorgingsgewoonten als de bloemen snel verdwijnen.
Hoe weet ik wanneer ik mijn orchidee moet verpotten?
Verpotten is nodig als de wortels door de pot heen groeien of als de potgrond niet meer goed doorlaat. Dat zie je doordat water er niet meer snel doorheen loopt. Verpot je plant eens in de twee jaar, bij voorkeur na de bloeiperiode. Gebruik altijd speciaal orchideeënsubstraat, want gewone potgrond houdt te veel vocht vast.
Kan een orchidee meerdere keren bloeien?
Ja, een orchidee kan meerdere keren per jaar bloeien als je hem goed verzorgt. Na de bloei knip je de stengel boven het derde oog. Door de plant daarna een paar weken iets koeler te zetten, stimuleer je hem om nieuwe bloemknoppen te maken. Met geduld en de juiste verzorging kan dezelfde plant jarenlang bloeien.
Is regenwater echt beter dan kraanwater voor orchideeën?
Regenwater is inderdaad beter voor orchideeën dan kraanwater, omdat het geen kalk bevat. Kalk hoopt zich op in de potgrond en schaadt de wortels op termijn. Heb je geen regenwater bij de hand, dan kun je ook gefilterd water of water dat een nacht heeft gestaan gebruiken. Dat laatste verlaagt niet het kalkgehalte, maar heeft wel kamertemperatuur, wat beter is voor de wortels.
