Tomatenplanten overwinteren is voor veel tuinliefhebbers een uitdaging, omdat deze planten van nature niet goed tegen kou kunnen.
Toch willen veel mensen hun favoriete planten bewaren tot het volgende groeiseizoen, zodat ze niet steeds opnieuw hoeven zaaien. Door de juiste stappen te volgen, kun je de kans vergroten dat jouw tomaten de winter overleven en in het voorjaar weer uitlopen.
Waarom tomatenplanten niet vanzelf in de winter blijven leven
Tomatenplanten komen oorspronkelijk uit warme gebieden en houden niet van lage temperaturen. In de herfst en winter wordt het in Nederland vaak te koud voor deze planten, zeker als ze buiten staan. Bij temperaturen beneden de tien graden krijgen ze het moeilijk en bij vorst gaan ze meestal dood. Daarom zijn tomatenplanten hier eigenlijk eenjarig en sterven ze meestal na één seizoen in de tuin. Met wat extra zorg kun je toch proberen om ze door de koude periode heen te helpen.
Tomatenplanten binnen laten overwinteren
De meeste kans op succes heb je als je tomaten binnen, op een lichte plek zet. Graaf de planten uit voordat het buiten echt koud wordt. Zet ze in een pot met verse potgrond en knip eventueel zieke of beschadigde delen weg. Kies een plek met veel licht, bijvoorbeeld bij een raam op het zuiden. Zorg ervoor dat het niet kouder wordt dan vijftien graden binnen en geef matig water. Een te natte of te droge grond zorgt snel voor problemen. Door je tomatenplanten zo te beschermen, kun je ze vaak tot de lente in leven houden. Soms groeien ze in deze periode nog wat door, maar meestal gaan ze rustig verder tot het weer warmer wordt.
Stekken van tomaten bewaren tijdens de winter
Een andere handige methode is het nemen van stekjes. Knip van een gezonde plant een scheut van ongeveer vijftien centimeter af, bij voorkeur net voor de eerste kou. Zet deze stek in water of in een klein potje met potgrond. Binnen, op een lichte en warme plek, zal het stekje wortels krijgen en groeien. Stekjes nemen minder ruimte in en zijn makkelijker koel en droog te houden dan de hele plant. In het voorjaar kun je deze jonge planten weer uitplanten in de tuin of kas. Zo begin je het seizoen met sterke en gezonde tomaten.
Tomaten in een kas of serre overwinteren
Niet iedereen heeft ruimte voor tomatenplanten in huis. Een kas of serre is dan een goed alternatief, omdat deze bescherming bieden tegen kou en wind. Zelfs dan lopen tomatenplanten bij strenge vorst risico om te sterven.
Je kunt extra beschermen door de wortels af te dekken met stro of bladeren. Soms helpt het een verwarming of warmtematje te gebruiken in de kas. Hou wel goed in de gaten dat het er niet te nat wordt; schimmel ligt in de winter al snel op de loer. In een goed afgesloten kas kan het lukken om volwassen planten te laten overwinteren, vooral als de winter zacht blijft.
Kansen en aandachtspunten bij overwinteren
Niet elke tomatenplant slaagt erin om de winter te overleven. Dit komt vooral doordat onze winter veel kouder en vochtiger is dan in het land van oorsprong van de plant. Soms groeien overwinterde planten in het voorjaar minder hard of worden ze sneller ziek. Toch vinden veel mensen het de moeite waard om het te proberen, al is het maar om te zien of het lukt. Let altijd op de gezondheid van je planten. Verwijder zieke bladeren en kijk goed uit voor luis of schimmel. Het blijft een experiment, maar soms heb je geluk en oogst je al vroeg in het voorjaar je eigen tomaten van een overwinterde plant.
Meest gestelde vragen over tomatenplanten overwinteren
Kun je tomatenplanten buiten laten staan in de winter?
Tomatenplanten buiten laten staan in de winter lukt meestal niet, want ze gaan dood bij kou of vorst. Je kunt ze beter uitgraven en naar binnen halen.
Moet ik plantjes extra water geven als ze binnen overwinteren?
Tomatenplanten hebben binnen minder water nodig omdat ze minder snel verdampen en groeien. Geef pas water als de bovenkant van de grond droog aanvoelt. Geef liever te weinig dan te veel.
Wanneer is het beste moment om tomatenplanten naar binnen te halen voor de winter?
Het beste moment om tomaten binnen te zetten is eind september of begin oktober. Haal ze naar binnen zodra de nachten onder de tien graden worden of voor de eerste nachtvorst.
Kun je stekjes in alleen water laten groeien tot het voorjaar?
Stekjes van tomaten kun je eerst wortels laten maken in water, maar daarna kun je ze beter in een pot met grond zetten. Zo groeien ze sterker de winter door.
Heeft elke soort tomaat dezelfde kans om te overwinteren?
Niet elke soort tomaat heeft dezelfde kans om te overwinteren. Sommige kleine rassen of kerstomaten zijn sterker bij het binnen bewaren dan grote soorten. Probeer vooral meerdere soorten uit voor het beste resultaat.
