Een hazelaar snoeien doe je het beste in de winterperiode, tussen oktober en maart. In die periode staat de boom in rust, wat snoeien makkelijker maakt en de kans op ziektes kleiner houdt. Wil je de boom alleen lichtjes bijwerken of dood hout verwijderen, dan kun je dat het hele jaar door doen.
Waarom een hazelaar snoeien?
Een hazelaar groeit van nature flink uit. Zonder snoei wordt de struik of boom al snel te breed en te dicht. Dat heeft twee nadelen: het binnenste van de plant krijgt minder licht en lucht, waardoor de hazelaarnootjes minder goed rijpen, en de boom gaat er onverzorgd uitzien. Regelmatig snoeien houdt de hazelaar compact, gezond en productief.
Daarnaast stimuleert snoeien de groei van nieuwe, jonge twijgen. Hazelaars dragen de meeste vruchten op jong hout. Door oudere takken terug te snoeien, geef je de boom de kans om nieuwe vruchtdragende twijgen te vormen. Dat betaalt zich letterlijk terug in een betere oogst.
Het juiste moment voor hazelaar boom snoeien
De winterperiode (oktober tot en met maart) is de beste tijd voor een uitgebreide snoeibeurt. De bladeren zijn dan gevallen, waardoor je de structuur van de boom goed kunt zien. Je ziet precies welke takken te dicht op elkaar staan, welke dood zijn en welke de verkeerde kant op groeien.
Wil je bloeien stimuleren? Snoei dan vlak na de bloei in het vroege voorjaar (februari of maart), maar nog voor de nieuwe bladeren uitlopen. Wil je de boom juist in toom houden zonder de bloei te verstoren? Kies dan voor november of december. Snoei bij voorkeur nooit tijdens strenge vorst: bevroren hout scheurt eerder en wonden genezen slechter.
Welke takken verwijder je?
Begin altijd met het verwijderen van dood, beschadigd of ziek hout. Dat is de basis bij elke snoeibeurt. Daarna kijk je naar de rest van de boom en stel je jezelf drie vragen:
- Staan er takken te dicht op elkaar? Verwijder de zwakste van de twee.
- Zijn er takken die naar het midden van de boom groeien? Haal die weg, want ze blokkeren licht en lucht.
- Staan er wortelopschoten (jonge loten vanuit de stam of wortels) rondom de voet? Verwijder die direct, anders groeien ze ten koste van de rest.
Bij een oudere hazelaar kun je ook aan verjonging doen. Daarvoor snij je een of twee van de oudste, dikste stammen ieder jaar tot op de grond terug. Zo vernieuw je de boom geleidelijk over meerdere jaren, zonder hem in één keer te zwaar te belasten.
Stap voor stap een hazelaar snoeien
Hieronder een praktisch stappenplan dat je direct kunt volgen:
- Stap 1: Zorg voor schoon en scherp gereedschap. Een zaag of snoeischaar met onschone messen verspreidt ziektes. Ontsmet de messen kort voor gebruik met alcohol of een dilutie van bleekwater.
- Stap 2: Verwijder eerst al het dode en zieke hout. Maak een schone snede, net boven een knop of zijtak.
- Stap 3: Bekijk de structuur van de boom. Noteer welke takken te dicht op elkaar staan of dwars groeien.
- Stap 4: Verwijder per jaar niet meer dan een derde van de totale hoeveelheid hout. Te zwaar snoeien geeft de hazelaar te veel stress.
- Stap 5: Snoei altijd schuin, zodat regenwater van de snede af kan lopen. Dat voorkomt rotting.
- Stap 6: Verwijder de wortelopschoten bij de voet. Gebruik hiervoor een messcherpe schop of snoeischaar en snij ze zo dicht mogelijk bij de grond weg.
Veelgemaakte fouten bij het snoeien van een hazelaar
De grootste fout is te veel in één keer snoeien. Een hazelaar die zwaar teruggesnoeid wordt, reageert met een explosie aan nieuwe loten (wateruitlopers). Die loten zijn zwak en leveren nauwelijks vruchten op. Pak het liever gespreid over meerdere jaren aan.
Een tweede valkuil is snoeien met bot gereedschap. Rafelige sneden genezen veel langzamer en zijn een open uitnodiging voor schimmelinfecties. Investeer in een goede snoeischaar en slijp die regelmatig. Voor dikkere takken (dikker dan twee centimeter) gebruik je een kleine handzaag in plaats van een schaar, om scheuren te voorkomen.
Tot slot: snoei een hazelaar niet te strak in de zomer. In die periode staat de boom op volle kracht. Zwaar snoeien in augustus of september kost de boom veel energie net voor de winter, waardoor hij minder goed de kou ingaat.
Met een jaarlijkse snoeibeurt in de winter, een scherpe schaar en wat geduld houd je een hazelaar jarenlang gezond, compact en productief. Pak het stap voor stap aan en snoei liever iets te weinig dan te veel in één seizoen.
