Een border aanleggen in je tuin is makkelijker dan het lijkt, en het resultaat maakt meteen een groot verschil. Of je nu kiest voor een lage border langs het gazon of een verhoogde border met stapelblokken, met een duidelijk plan kom je een heel eind. In dit artikel lees je precies hoe je een border tuin maakt, van het uitzetten tot het planten.
Wat is een border eigenlijk?
Een border is een plantstrook in de tuin, meestal langs een muur, schutting of pad. Je vult hem met vaste planten, eenjarigen, grassen of struiken. Een lage border ligt op dezelfde hoogte als de rest van de tuin. Een verhoogde border steekt uit boven het omliggende niveau, vaak afgebakend met hout, steen of stapelblokken. Borders geven de tuin structuur en diepte, en ze maken het makkelijker om planten goed te laten groeien.
Lage of verhoogde border: wat past bij jou?
Een lage border is snel aangelegd en vraagt weinig materiaal. Je hoeft alleen de grond voor te bereiden en je planten te zetten. Dit is een goede keuze als je tuin al op een goed niveau zit en de grond doorlatend genoeg is.
Een verhoogde border heeft meer voordelen als de grond slecht is of als je niveauverschil wilt creëren. Je hebt meer controle over de grondkwaliteit, want je vult de border zelf met goede tuinaarde. Verhoogde borders zijn ook makkelijker te bewerken omdat je minder hoeft te bukken. Als materiaal voor de rand kun je denken aan stapelblokken, houten planken, cortenstaal of natuursteen.
Hoe maak je een border in de tuin: de stappen
- Stap 1: Zet de border uit. Bepaal de vorm en grootte van je border. Gebruik paaltjes en touw of een tuinslang om de contouren aan te geven. Een gebogen lijn oogt vaak natuurlijker dan een rechte rand, maar dat is een kwestie van smaak.
- Stap 2: Verwijder gras en onkruid. Steek het gras af met een spade en verwijder wortels zo grondig mogelijk. Dit voorkomt dat onkruid later tussen je planten opkomt.
- Stap 3: Maak een fundering bij een verhoogde border. Graaf de grond uit op de plek waar je de rand wilt plaatsen. Stort een laag zand en leg opsluitbanden als fundering. Begin op het laagste punt van de tuin zodat de fundering niet zichtbaar wordt.
- Stap 4: Plaats de rand. Bij stapelblokken leg je de eerste laag op de fundering. Gebruik acrylaatkit of lijm om de blokken aan elkaar te bevestigen zodat ze niet verschuiven. Controleer met een waterpas of de rand recht staat. Snijd blokken op maat met een tegelknipper als dat nodig is.
- Stap 5: Vul de border met grond. Gebruik een goede tuinaarde, eventueel gemengd met potgrond. Wacht tot de lijm volledig is uitgehard voor je begint te vullen.
- Stap 6: Maak een plantschema. Bedenk van tevoren welke planten je wilt gebruiken. Zet hoge planten achteraan, lage planten vooraan. Houd ook rekening met de hoeveelheid zon of schaduw op die plek en of planten bij elkaar passen qua bloeitijd.
- Stap 7: Plant en water geven. Zet de planten in de grond op de juiste afstand van elkaar en water direct na het planten goed.
Welke planten werken goed in een border?
De keuze van planten hangt af van de plek in de tuin. Staat de border op een zonnige plek? Denk dan aan lavendel, salvia, geranium of grassen. Voor een schaduwrijke border zijn hosta, astilbe en varens goede keuzes. Vaste planten komen elk jaar terug en zijn daarom zuiniger op de lange termijn. Eenjarigen geven meer kleur in het eerste jaar maar moeten elk seizoen opnieuw worden geplant.
Een mooie border heeft afwisseling in hoogte, bloeitijd en bladvorm. Zo is er het hele seizoen wat te zien, ook als niet alles tegelijk bloeit.
Onderhoud: hoe houd je je border mooi?
Een border vraagt regelmatig onderhoud, maar dat valt mee als je een paar dingen in de gaten houdt. Wied in het voorjaar grondig, voor de planten uitlopen. Snijd vaste planten in het najaar of het vroege voorjaar terug. Geef de border elk jaar een laag compost of tuinaarde om de grond voedingsstoffen te geven. Bij een droge zomer is regelmatig water geven belangrijk, zeker bij een verhoogde border, want die droogt sneller uit dan een lage.
Zo ga je aan de slag
Een border tuin maken hoeft niet ingewikkeld te zijn. Begin klein als je weinig ervaring hebt, en bouw de border geleidelijk uit. Met een goed voorbereide bodem, een doordacht plantschema en wat geduld heb je al snel een border waar je blij van wordt.
Veelgestelde vragen
Wanneer is het de beste tijd om een border aan te leggen?
Het beste moment om een border aan te leggen is in het vroege voorjaar of de herfst. De grond is dan niet te droog en planten kunnen goed aanslaan. In de herfst is de bodem nog warm genoeg voor de wortels.
Hoe diep moet de grond van een border zijn?
Voor de meeste tuinplanten is een bewerkbare laag van ongeveer dertig centimeter diep genoeg. Bij een verhoogde border vul je die diepte zelf op met tuinaarde, wat het makkelijker maakt om de grondkwaliteit te sturen.
Kan ik een border maken op een plek met slechte grond?
Ja, een verhoogde border is juist handig als de onderliggende grond slecht is, bijvoorbeeld te veel klei of te zanderig. Je legt een rand neer en vult de border met goede tuinaarde, zodat planten genoeg voedingsstoffen en wateropname hebben.
Hoe voorkom ik dat onkruid de border overneemt?
Verwijder voor het planten alle wortels grondig. Leg daarna een laag tuincompost of mulch van enkele centimeters dik op de grond tussen de planten. Dit houdt onkruid tegen en houdt de bodem ook vochtiger in de zomer.
